cheap christian louboutin , christian louboutin sale, cheap ralph lauren, ralph lauren sale, Cheap Michael Kors, Michael Kors Australia, christian louboutin ouetlet uk Powiat Świdnicki | SlaskieZamki.pl - Pałace, dwory i zamki Dolnego Śląska

Archive for the ‘Powiat świdnicki’ Category

Lutomia Dolna – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by robertsulik on Lipiec 26th, 2015

Lutomia Dolna (niem. Leutmannsdorf)

Założenie dworskie Niederhof, obecnie nr 47, usytuowane jest w północnej części wsi. Założenie zachowane w dawnych granicach. Dom zarządcy z lat 40. XIX wieku na planie prostokąta, o zwartej bryle, dwukondygnacyjny, kryty dachem mansardowym z oknami powiekowymi. W fasadzie trzyosiowy pseudo ryzalit. Przed fasadą, na osi podjazdu dwa jesiony zawisłe Prostokątny majdan gospodarczy z zabudową gospodarczą folwarku z II ćw. XIX wieku. Na południowy zachód od domu zarządcy w II ćw. XIX wieku założono ogród uprawny otoczony kamiennym murem z niewielkim stawkiem (obecnie basen przeciwpożarowy). W początkach XX wieku obsadzono drogę biegnącą wzdłuż muru wokół ogrodu. Wówczas przed budynkiem zarządu dóbr założono półkolisty gazon.

(za http://www.gmina.swidnica.pl)

LOKALIZACJA
50°45’45.4″N 16°33’18.8″E

wczoraj…

obecnie

Pyszczyn – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by robertsulik on Maj 28th, 2010

Pyszczyn (niem.  Pitschen)

Pałac w Pyszczynie to jedna z najciekawszych i najlepiej zachowanych dawnych posiadłości szlacheckich na obszarze gminy Żarów. Historia budowli o imponującej powierzchni użytkowej 2 760 m2 i kubaturze 13 270 m3, sięga odległych czasów średniowiecza, kiedy właścicielami niemal całej okolicy byli rycerze von Czirn. Na przestrzeni wielu wieków mury pałacu kilkakrotnie zmieniały właścicieli oraz gościły znamienite osobistości w tym królewskie rodziny.
Pierwsza wzmianka źródłowa o obronnym dworze w Pyszczynie pochodzi z 1365 roku. Budowla była wówczas był siedzibą możnego rodu rycerskiego von Czirn. Od 1520 roku z Pyszczyna pisali się przedstawiciele rodu von Reichenbach i to zapewne ich autorstwem były kolejne przebudowy tamtejszego dworu. W 1727 roku biskup wrocławski Franz Ludwig von Pfalz-Neuburg wydzierżawił cały majątek wraz z siedzibą szlachecką Heinrichowi Gottfriedowi baronowi von Spättgen. W tym samym roku córka Heinricha Gottfrieda, Josefa Barbara von Spättgen wyszła za mąż za Friedricha Rudolfa hrabiego von Matuschka und Toppolczan, wnosząc w ślubnym wianie nabytą przez ojca posiadłość. W rękach von Matuschków-Toppolczanów dobra pyszczyńskie pozostały przez 218 lat, aż do 1945 roku. Jak informuje napis zamieszczony na portalu pałacowym jeszcze w 1727 roku zakończona została jego przebudowa „Renov. MDCCXXVII”, którą sfinansował Heinrich Gottfried von Spättgen. Wówczas dobudowana została pałacowa kaplica. W latach 1794-1796 pałac został rozbudowany poprzez podwyższenie i powiększenie jego korpusu oraz dobudowanie nowego skrzydła, które wchłonęło wspomnianą wcześniej kaplicę. W 1882 roku pałac gruntownie odnowiono, a także wzniesiono od strony ogrodu loggię z ozdobnymi schodami tarasem. O modernizacjach tych informują nas nieznane dotychczas plany z 1881 roku, które przechowywane są obecnie w Architekturmuseum der Technischen Universität Berlin (Muzeum Architektury Uniwersytetu Technicznego w Berlinie). Wśród planów znajdują się: widok pałacu od strony zachodniej/ogrodu, widok od strony północnej/ulicy, widok głównej elewacji, plany pierwszego i drugiego piętra, plan parteru, szczegóły architektoniczne głównego portalu z zegarem i postacią rycerza (widok z boku i przodu), a także plany pałacowej kaplicy: przekrój poprzeczny z ołtarzem, przekrój podłużny/ławki/okna, rzuty piętra i elewacji z dwoma oknami. Plany pochodzą z 30 stycznia 1881 roku (pałac), 6 maja 1881 roku (kaplica), 8 czerwca 1881 (szczegóły architektoniczne głównego portalu z zegarem i postacią rycerza). Ich autorem jest znany architekt Carl Johann Bogislaw Lüdecke (ur. 21.01.1826 r. w Szczecinie; zm. 21.01.1894 r. we Wrocławiu), spod ręki którego wyszły m.in. pałac w Kopicach (1864), pałac w Brynku (1871), kościół pw. św. Mikołaja w Brzegu (1883), a także renowacja ratusza (1884-1891) i katedry św. Marii Magdaleny (1890-1892) we Wrocławiu.
Po wszystkich rozbudowach w pałacu pyszczyńskim były 64 pomieszczenia. W dwanastu z nich stały XVII-wieczne meble. Sale te określano w początku XX wieku jako „historyczne”. W 1945 roku Rosjanie wywieźli większość wyposażenia i częściowo zdewastowali pałac, który gruntowny remont przeszedł dopiero w latach 1954-57. Obecna bryła budowli utrzymana w stylu klasycystycznym z elementami barokowymi, posiada rzut w kształcie odwróconej litery „L”, który powstał w wyniku dostawienia do korpusu głównego od strony północnej skrzydła. Od strony zachodniej powiększono pałac o dwie przybudówki, loggie ze schodami i ażurową attyką w formie balustrady. Od strony południowej wyrasta ponad gzyms okrągła wieżyczka z dachem stożkowo-dwuspadowym. Budynek pałacu jest obiektem trzykondygnacyjnym, pokrytym trójspadowym dachem ceramicznym z facjatami od strony zachodniej. W połaciach dachowych znajdują się od strony wschodniej lukarny. Pałac posiada proste elewacje ze skromnymi podziałami i regularnym rytmem ujednoliconych otworów okiennych. Wejście główne prostokątne, zamknięte półkoliście, obramowane jest portalem barokowym z naczółkiem wspartym na pilastrach korynckich. Zwieńcza go herb Matuschków-Toppolczanów z datą 1794 w polu tarczy, która nawiązuje do rozpoczętej w tym roku przebudowy pałacu. Obok drugi napis informujący o renowacji budowli z 1727 roku. Wyżej umieszczona jest postać rycerza trzymającego tarczę herbową. Wewnątrz pałacu zachowała się reprezentacyjna barokowa klatka schodowa: schody z białego marmuru, masywna balustrada, sufit ozdobiony stiukowymi dekoracjami z wieńców akantowych i palmetowych oraz tarczami herbowymi. Otaczający budowlę teren w trakcie pierwszej XVIII-wiecznej (1727 r.) renowacji przekształcono w niewielki ogród ozdobny. W pałacu pyszczyńskim w 1828 roku przez kilka dni przebywał pruski następca tronu Fryderyk Wilhelm IV, który wizytował odbywające się w okolicy Góry Pyszczyńskiej wielkie manewry armii pruskiej. W początkach XIX w. (przed 1829 r.) powstał znacznie większy park. Otoczony kamiennym murem postawionym w 1923 roku zajmuje obecnie obszar 6,3 ha (całość majątku przypałacowego to obszar o powierzchni 8,27 ha).
Z budowli przypałacowych wspomnieć należy o budynku teatru, który powstał w latach 1794-1796 z inicjatywy Josepha Maximiliana hrabiego von Matuschka und Toppolczan barona von Spättgen. Obiekt powstał na bazie przebudowanego dawnego spichlerza. Jego głównym przeznaczeniem było zapewnienie rozrywki rodzinie właściciela dóbr, która mogła się realizować artystycznie, gdyż rodzinny zespół teatralny przygotowywał sztuki oglądane przez zapraszane z całej okolicy ziemiaństwo. Zimą 1945 roku budynek teatru został zdewastowany przez żołnierzy radzieckich. Przez szereg lat niszczał nie użytkowany. W latach 50-tych XX w. został pobieżnie wyremontowany na cele mieszkaniowo-magazynowe. W latach 90-tych użytkowany był tylko jego parter. Zachowany do dziś budynek dawnego teatru założony jest na planie prostokąta. Murowany, tynkowany z tynkowanym detalem (boniowanie dolnej kondygnacji, rozety drugiej kondygnacji), dwukondygnacyjny, o zwartej, jednolitej bryle, nakryty niskim, czterospadowym dachem. Częściowo zachował się dawny układ pomieszczeń: scena z podscenium w części zachodniej. Przetrwały też fragmenty dekoracji rzeźbiarskiej sceny.
Rodzina hrabiów Matuschka, baronów Toppolczan-Spättgen władała Pyszczynem aż do 1945 roku. Zabudowa majątku pyszczyńskiego nie ucierpiała w działaniach wojennych z (nie wliczając splądrowania dóbr przez żołnierzy radzieckich). Z wydarzeniami tego okresu związana jest opowieść o ładunku cennych rzeczy, który miał opuścić pałac w Pyszczynie. Wiosną 1945 roku właściciel majątku hrabia Hans Heinrich Gottfried von Matuschka, polecił rzekomo służbie przy pomocy żołnierzy spakować wszelki dobytek. Cały transport nie ujechał jednak daleko, ze względu na zapchane drogi i groźbę przejęcia przez Rosjan. Wedle opowieści całość spocząć miała w bezpiecznym miejscu, o którym wiedzę posiadał jedynie ostatni właściciel majątku hrabia Hans Heinrich Gottfried Maria von Matuschka, baron Toppolczan – Spättge, zastrzelony przez żołnierzy radzieckich w niewyjaśnionych okolicznościach 9 dni po zakończeniu działań wojennych (17.05.1945 r.). Ofiarami II wojny światowej byli też jego trzej synowie, którzy służąc w armii niemieckiej polegli na froncie wschodnim: Hans Karl Joseph – 11 sierpnia 1944 roku pod Orłem, Hans Friedrich Rudolph – 15 listopada 1942 roku pod Tschechowem k. Królewca oraz Hans Ernst Joahim – 15 lipca 1944 roku pod Lwowem na Ukrainie. Do końca lat 40-tych XX wieku całością majątku administrowały Państwowe Nieruchomości Ziemskie. W 1949 roku na 241 ha gruntów rolnych i 112 ha lasu utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. Obecnie pałacem wraz z przyległym terenem administruje Agencja Nieruchomości Historycznych. Obiekt czeka na nowego właściciela, który miejmy nadzieje przywróci mu dawną świetność i blask.

(za http://www.izba.centrum.zarow.pl)

LOKALIZACJA
50°59’11.1″N 16°32’12.9″E

wczoraj…

obecnie

Piotrowice Świdnickie – dwór

Posted in Dwór, Powiat świdnicki  by robertsulik on Marzec 14th, 2009

Piotrowice Świdnickie (niem. Peterwitz)

Usytuowany w północnej części wsi zamek wzniósł około 1585 roku rycerz Jacob von Zedlitz. Znawcy ówczesnego budownictwa uważają , że projektantem i budowniczym obiektu mógł być mistrz włoskiego pochodzenia. Budowę zakończono w 1591 lub 1599 roku. Budowla w stylu renesansowym , na rzucie kwadratu o wymiarach 27,4 m x 29 m , z czterema 3-kondygnacyjnymi wieżami. Strony wschodnia i zachodnia części mieszkalnej – dwukondygnacyjne , 5-cio okienne. Strona czołowa (portal) i północna 7-mio okienne na 1 i 2 piętrze. Czwarta kondygnacja zamku (poddasze) 3 – okienna , narożne 4 wieże o cylindrycznym kształcie, nakryte wysmukłymi stożkowymi dachami. Pierwotnie wieże i dach zamku pokryte były łupkowymi dachówkami. Budowla murowana z kamienia łamanego, podczas remontów ubytki uzupełniane cegłą. Pod cała budowlą łukowe piwnice. Wnętrze zamku trzy traktowe z zachowanymi sklepieniami kolebkowymi i lunetami (parter) Wieże i elewacja frontowa dzielone gzymsami, dawniej dekorowane fryzami sgraffitowymi. Okna prostokątne w prostych obramieniach kamiennych (piaskowiec). Portal zamku – niegdyś bogato zdobiony 16-ma herbami, które wieńczył orzeł cesarski (dwugłowy) ujęty miedzy dwoma gryfami. Łukowe kamienne wejście do budowli bogato rzeźbione – przedstawiające 6 bogiń, prowadziło przez pięcioprzęsłowy most nad fosą , która okalała zamek. Wokół zamku i zabudowań przy zamkowych zachowały się resztki murów i wałów ziemnych. W początkowym okresie wojny 30-letniej ówczesny właściciel Piotrowic Świdnickich przeniósł się na stałe do Łażan (1622 r.) Pałac przeznaczony jako siedziba zarządców niszczał i ulegał degradacji. W wspomnianym okresie zamek kompletnie splądrowano. Po zniszczeniach budowlę nieznacznie przebudowano i wyremontowano w latach 1698 i 1799. Ponowny remont zamku był w 1894 r. Od strony północnej i północno – wschodniej zachowały się szczątkowe pozostałości przy zamkowego parku z kilkoma starymi dębami i lipami.

(za www.piotrowice.info)

LOKALIZACJA
50°56’14.7″N 16°27’28.0″E

wczoraj…

obecnie

Zastruże – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by robertsulik on Październik 20th, 2008

Zastruże (niem. Sasterhausen)

Prawie do samego końca XIII w. Zastruże była własnością książęcą. Czasowo jedynie władał nią w czwartej ćwierci XIII w. rycerz Scobeslaus. M.Treblin uważa, że jeszcze w XIII w. doszło do relokacji wsi na prawie niemieckim. W 1295 r. książę Jawora i Świdnicy Bolko I przeprowadził transakcję wymienną z klasztorem cystersów w Krzeszowie reprezentowanym przez opata Teodoryka. Klasztor krzeszowski był właścicielem Zastruża do 1532 r. Jak wynika z powstałego między 1397 i 1403 r. rejestru czynszów, we wsi istniał cysterski folwark z dworem i młynem. Uprawiano zboże, rośliny strączkowe, chmiel, len i na niewielką skalę winną latorośl. Na folwarku hodowano owce oraz prowadzono gospodarkę stawową.
W 1527 r. nowy król Czech Ferdynand nałożył na posiadłości kościelne wysoki podatek przeznaczony na finansowanie wydatków związanych z wojną przeciw Turcji. Konsekwencją poważnych kłopotów finansowych, w jakich znalazł się klasztor krzeszowski, była sprzedaż w 1532 r. Zastruża i Krukowa Leonardowi von Schindel z Drogomiłowic.
W latach 1671-1673 r. znajdujący się w rozpaczliwym położeniu Ferdinand Wilhelm von Rochau zaciągał pożyczki pod zastaw Zastruża, m.in. od mieszczan wrocławskich Christiana Sommera i Johanna Guttsmuths oraz pułkownika Hansa von Thum. Zaciągniętych długów von Rochau nie był w stanie spłacić i w rezultacie w 1673 r. jeden z wierzycieli Christian von Tschirnhaus uzyskał od władz Zastruże i Kruków w zarząd administracyjny. W tym czasie starania o uzyskanie obu wsi rozpoczął opat klasztoru krzeszowskiego Bernard Rosa. W latach 1671-1673 wykupił znaczną część zadłużenia von Rochau, udzielając mu także nowych pożyczek. W 1673 r. Rosa zawarł umowę z von Tschirnhausem, na mocy której klasztor przejął za odszkodowaniem pieniężnym kuratelę nad Zastrużem i Krukowem. Następnie wystarał się o zezwolenie władz cesarskich na zakup dóbr rycerskich przez klasztor. W kwietniu 1674 r. został sporządzony tzw. „instrument” sprzedaży, a w marcu 1675 r. ostatecznie cystersi krzeszowscy nabyli Kruków i Zastruże za 20000 talarów
Pod koniec XVII w. powstały nowe zabudowania folwarczne. Okazały dom mieszkalny, obora, owczarnia i stodoła otaczały z trzech stron wielki dziedziniec, który od południowego-wschodu zamykał pałac. W 1699 r. ukończona została gorzelnia, a w 1716 r. druga stodoła – drewniana na kamiennej podmurówce. W pobliżu pałacu powstał ogród użytkowo-rekreacyjny, który w 1719 r. kosztem 712 talarów otoczono murem. W pewnym oddaleniu od folwarku powstał młyn wodny nad Strzegomka, którego budowę ukończono w 1698 r.
W 1810 r. zsekularyzowane dobra klasztoru krzeszowskiego zostały przejęte przez skarb państwa, który w ciągu dwóch lat większość z nich sprzedał osobom prywatnym. Zastruże i Kruków nabyła mieszkanka Kamiennej Góry Maria Eliza Ruck z domu Hasenclever. Dysponowała pokaźnym majątkiem odziedziczonym po ojcu i mężu, natomiast jej status społeczny jako córki i żony właścicieli przedsiębiorstw handlowych był niski. Starała się go podwyższyć nabywając dobra ziemskie i prowadząc ziemiański tryb życia. W tym celu zdecydowała się przekształcić Zastruże nie tylko w swoją rezydencję letnią, ale też w centrum życia towarzyskiego okolicy. Przebudowała pałac i rozpoczęła prace nad stworzeniem wielkiego rekreacyjnego założenia ogrodowego-parkowego. Nie doczekała się jednak ich ukończenia, gdyż zmarła 10 VI 1817 r. Od 1817 do 1838 r. właścicielką Zastruża była Sophia Flügel – Hasenclever, najbliższa towarzyszka życia i przybrana córka Marii Ruck. Dokończyła rozbudowę założenia pałacowo-parkowego i sfinansowała wzniesienie budynku szkolnego w Zastrużu, utworzyła dwie fundacje charytatywne: szkolną, z której kupowano książki oraz pomoce szkolne dla dzieci z Zastruża i Krukowa; drugą posagową dla „porządnych” dziewcząt z obu wsi. Podobnie jak poprzedniczka nie zarządzała osobiście dobrami ziemskimi, a zatrudniała w tym celu spore grono urzędników. W pałacu zastrużańskim mieszkała od maja do września. We wrześniu 1828 r. Zastruże i jej właścicielka przeżywały wielkie dni. W trakcie manewrów wojskowych w pałacu zatrzymał się na 3 dni (od 6 do 9 IX) syn króla Prus Karol wraz z małżonką. Przez społeczeństwo powiatu strzegomskiego został uroczyście powitany w przypałacowym parku. W dniu 7 IX na jeden dzień przybył do Zastruża sam król Fryderyk Wilhelm III.
Po śmierci Zofii dobra zastrużańskie i krukowskie odziedziczył wieloletni jej przyjaciel Johann Wilhelm Oelsner. Urodzony 6 VII 1766 r. w Złotoryi w rodzinie kupieckiej, otrzymał staranne wykształcenie uwieńczone studiami na Uniwersytecie w Halle (teologia i filozofia). Po ich ukończeniu pracował przez kilkanaście lat jako nauczyciel w Oleśnicy i wrocławskim gimnazjum św. Elżbiety. Wzbogacił się na działalności kupieckiej i przemysłowej – był właścicielem fabryki sukienniczej zlokalizowanej w zabudowaniach poklasztornych w Trzebnicy. Działalność publiczna przyniosła mu tytuły radcy handlowego i tajnego radcy handlowego oraz wysokie odznaczenie państwowe. Był bibliofilem i zgromadził cenną, liczącą ok. 18 tys. wolumenów bibliotekę. Zmarł 13 XI 1848 r., a dobra odziedziczył syn Wilhelm Julius Teodor Oelsner, który zgodnie z testamentem ojca musiał spłacić dwie siostry. Wilhelm Julius nosił się z planem rozbudowy pałacu zastrużańskiego, ale ostatecznie tego nie uczynił. W Zastrużu spędził ostatnich 5 lat swojego życia, 29 I sporządził testament, a pięć miesięcy później zmarł 24 VI 1862 r. w pałacu zastrużańskim. W latach 1862-1890 majątkiem zastrużańsko-krukowskim władał Eduard Oswald Wilhelm, a od 1890 do 1901 r. Adalbert Oelsner. Obaj nie wykazywali większego zainteresowania majętnościami ziemskimi. W 1881 r. Eduard zrezygnował z zatrudniania administratorów dóbr, decydując się na ich wydzierżawienie. Od 1881 do 1907 r. dzierżawcą Kruków i Zastruże był Heinemann-Cohn. W 1901 r. dobra krukowskie i zastrużańskie nabył Eugen von Kulmiz. Jego urzędnicy zaczęli administrować oboma majątkami w 1907 r., kiedy z chwilą śmierci Heinemanna-Cohna wygasła umowa dzierżawna.
W 1925 r. dobra zastrużańsko-krukowskie i Górkę odziedziczył trzeci pod względem starszeństwa syn Eugena von Kulmiz, Gerhard Rudolf Fritz Peter Eugen von Kulmiz (ur.31 VII 1889 w Górce, zm.16 V 1936). Jeszcze za życia ojca mieszkał on w pałacu zastrużańskim, o czym świadczy fakt, że w nim przyszła na świat trójka jego dzieci w latach 1921-1924. Poważne kłopoty finansowe, w jakich znalazł się w drugiej połowie lat dwudziestych zmusiły go do sprzedaży Zastruża i Krukowa. Oba majątki z pałacem nabył w 1928 r. Karl Wilhelm Wofgang Karl hr. von Keyserlingk (ur.14 VIII 1869, zm.29 XII 1928). Po jego śmierci dobra zastrużansko-krukowskie odziedziczyli synowie Wolfgang Karl Eugen (ur.25 XII 1899, zm.12 VI 1962) i Adalbert Robert Aleksander (ur.12 V 1905). Na początku lat 30-tych hrabiowie Keyserlingk znaleźli się w poważnych tarapatach finansowych. Szalejący kryzys sprawił, że nie byli w stanie spłacić pożyczek zaciągniętych m.in. na zakup Krukowa i Zastruża. W rezultacie wierzyciele wystąpili przeciw nim na drogę sądową. We wrześniu 1933 r. doszło do publicznej licytacji zadłużonych dóbr krukowskich i zastrużańskich. Miała ona pomyślny przebieg dla hr. Keyserlingk, gdyż udało im się utrzymać Zastruże i część majątku krukowskiego. Adalbert Robert hr. Keyserlingk mieszkał w pałacu zastrużanskim do zakończenia II wojny światowej, dwukrotnie zawierając w przypałacowej kaplicy związki małżeńskie z baronównami von Schaumberg: 6 VIII 1938 r. z Giselą (ur.4 XII 1914, zm. 10 IV 1944 w Świdnicy), a 28 XI 1944 r. ze starszą siostrą zmarłej żony Marią-Elizabeth (ur.6 VII 1910).

(za http://www.izba.centrum.zarow.pl)

LOKALIZACJA
50°59’03.8″N 16°30’50.5″E

wczoraj…

obecnie

Witoszów Górny – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Witoszów Górny (niem. Ober Bögendorf)

Na miejscu obecnego Dworu w Witoszowie Górnym, już w okresie średniowiecza istniała siedziba rycerska, pierwotnie prawdopodobnie w formie wielokondygnacyjnej, obronnej wieży. O fakcie tym informuje nas tablica inskrypcyjna wmurowana w sieni, podająca daty z historii i status obiektu:
VMBS 1337 JAHR DIS HERTZOG BOLCKEN STAGT HAWS WAR WIE ALTT YRKUNDEN SAGEN DAS BIS ES HERTZOGIN AGNES NACHMALS VERGUMSTET ZV EIM RITTER SITZ DERER VOM ADEL DARUMB ITZT LEONHART VON GELHORN DIS HWS DVRCH GOTTLICHE GNADE DVRCH AVS VND ANSCERN GOT GEB DAS ZW REIM EHR BESI(T)ZER SICH DRAGI MOGNN EHREM 1674.
Z tekstu wykutego w kamieniu dowiadujemy się, że w 1337 roku stała tu już „strażnica księcia Bolka (świdnickiego) jak przekazują to dokumenty, przekształcona w późniejszym czasie przez księżnę Agnieszkę w samodzielną siedzibę rycerską (…) w dalszym czasie przebudowana przez Leonharda von Gellhorn…” .Stąd zwyczajowa nazwa obiektu Geller-Schloessel. Adaptacja prowadzona przez rodzinę Gellhornów (1595 r.) wiązała się ze znacznymi zmianami konstrukcyjnymi dawnego zameczku. Wzniesiono nowe skrzydło nadając bryle formę renesansowego dworu przez co we wnętrzu znalazła się zabiegowa klatka schodowa, pierwotnie mieszcząca schody śrubowe – obecnie adaptowana na kominek. W latach dwudziestych XIX wieku dwór został zakupiony przez F. W. Wegera z Pomorza, który to znacznie go przebudował. W konwencji modnych neostyli nadano bryle nowy, zewnętrzny kostium, który – zachowany do dnia dzisiejszego, a ostatnimi czasy starannie odnowiony – przywrócił obiektowi dawny blask. Wnętrza choć wielokrotnie zmieniane, zachowały stare, jeszcze XVI – wieczne podziały. Dotyczy to przede wszystkim pierwszej kondygnacji, gdzie pieczołowicie odnowiono sklepienia kolebkowe z lunetami, na których istniała – zachowana w znacznym stopniu – pierwotna dekoracja.

(za Marek Stadnicki, „Piękne, malownicze, urzekające…”)

LOKALIZACJA
50°49’05.7″N 16°23’31.0″E

wczoraj…

obecnie

Witoszów Dolny – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Witoszów Dolny (niem. Nieder Bögendorf)

Zespół pałacowy usytuowany jest w środkowej części wsi, po północnej stronie drogi.
Zabudowania folwarku tworzą trapezowy dziedziniec, od północy zamknięty budynkiem pałacowym (obora i stodoła od wschodu, kuźnia i spichlerz od południa, obora i budynek mieszkalny od zachodu). Na szczycie stodoły czytelna jest inskrypcja „G.F.S.1806″. Siedziba od północy i zachodu otoczona jest fosą. Najstarszą część budowli stanowi przyziemie skrzydła dobudowanego od strony północnej do głównego korpusu oraz pomieszczenia przyziemia części głównej. Budowla obecna w zasadniczym kształcie powstała podczas rozbudowy, która nastąpiła pod koniec XIX wieku. Pałac jest dwukondygnacyjny, w elewacji południowej ryzalit zwieńczony szczytem. Od północnego zachodu granicę założenia wyznacza wał obsadzony lipami. Główna brama prowadząca na dziedziniec znajduje się pomiędzy budynkami gospodarczymi.
(za http://www.gmina.swidnica.pl/)

LOKALIZACJA
50°49’23.1″N 16°24’40.1″E

wczoraj…

obecnie

Wiśniowa – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Wiśniowa (niem. Rothkirschdorf)

Założenie dworskie w Wiśniowej – położone centralnie na Równinie Świdnickiej – pobudowane zostało na skraju skarpy, nad przepływająca nieopodal rzeką Bystrzycą – Wiarygodne informacje odnoszące sie do założenia – istniejącego w miejscu obecnego pałacu – pochodzą z XVI i końca XVIII wieku, a dotyczą transakcji kupna dóbr przez Theodora von Le Beau de Nantes. W roku 1872 cały majątek – łącznie z pobliskim Bagieńcem – nabywa z drugiej ręki Karl August von Zeidlitz und Leipe, inicjator wzniesienia pałacu w obecnej formie.
Wyróżnić można dwie fazy powstawania założenia: w pierwszej w latach 1872-1885, powstał korpus główny z ryzalitem wejściowym, okrągłą wieżą w północnym narożu i małą wieżyczką od strony zachodniej. Datę ukończenia uwieczniono w półkolistym naczółku zamykającym szczyt na zwieńczeniu ryzalitu. Etap drugi objął prace prowadzone w obecnej południowo – zachodniej części obiektu – zakończone w roku 1899, co zostało „odnotowane” na płycinie ponad oknem trzeciej kondygnacji wieży od strony frontowej.
Bryła w swym dość zróżnicowanym rzucie zachowuje zasadniczy podział na dwie części – dwa skrzydła – z których główne charakteryzuje się dwukondygnacyjnym rozplanowaniem. Dominantą jest pięciokondygnacyjna, cylindryczna wieża zwieńczona stożkowym hełmem. Przeciwwagą – budowaną na zasadzie różnicowania opozycji – jest wieża założona w części południowo-zachodniej na rzucie prostokąta zwieńczona giętą kopułą z latarnią. Elewacje są dość mocno rozbudowane i malarsko rozrzeźbione. Fasada posiada znaczące wyróżniki, którymi prócz wież jest ryzalit na osi korpusu głównego. Przyziemie ryzalitu opracowane zostało dość mocnym hołdowaniem, z szeroko prutym otworem wejściowym zamkniętym łukiem o obniżonej strzałce. Drugą kondygnację zdominowaną przez duże okno, zamyka szczyt z półkolistym naczółkiem, ujęte wolutowymi spływami. Także pozostałe elewacje cechuje duża doza „malarskiej w swej formie neorenesansowej artykulacji w edycji francuskiej”.
Zachowane wyposażenie – dekoracja sztukatorska, kasetonowe stropy, arkady na filarach – stylistycznie jednorodne, bazując na gotowych wzornikach – wzbogaca te wnętrza, tworząc swoisty klimat i niepowtarzalną atmosferę.
Stan obecny zabytku daleko odbiega od założonego i zrealizowanego pierwowzoru, jednak i dziś widoczna jest ta dawna świetność całości aranżacji, a nawet poszczególnego, niewielkiego detalu.

(za Marek Stadnicki, „Piękne, malownicze, urzekające…”)

LOKALIZACJA
50°52’59.8″N 16°30’10.7″E

wczoraj…

obecnie

Wierzbna – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Wierzbna (niem. Würben)

Budowa w drugiej ćwierci XIII w. okazałego kościoła świadczy o dużej wadze jaką Wierzbnowie przywiązywali do podniesienia rangi swojego rodowego „gniazda”. Niewątpliwie znajdował się też we wsi obronny dwór, który przez szereg lat był główną rezydencją rodu. Pierwsza wzmianka świadcząca o istnieniu we wsi bardziej okazałej budowli, to użyte w 1318 r. w opisie dóbr klasztoru krzeszowskiego słowo „curia”, które można tłumaczyć jako „majątek”, albo jako „budynek administracyjny – dwór”. Druga wzmianka w źródłach pisanych o dworze, to dokument zatwierdzający sprzedaż dóbr wierzbneńskich w 1403 r. Jednym z przedmiotów transakcji był murowany dwór (Gemawerte Hof). W innym dokumencie powstałym w związku z tą transakcją użyto określenia „fortalicium in Wirben”. Poważny problem stwarza lokalizacja tego obronnego dworu. Próby jej ustalenia stały u podstaw badań archeologicznych prowadzonych od 1997 r. przez Artura Boguszewicza. Pozwoliły one ustalić, że obiekty o charakterze rezydencjonalnym istniały w średniowieczu zarówno w pobliżu kościoła, jak i na występie skalnym przy ulicy Leśnej. Najbliższe okolice kościoła z łagodnie wznoszącą się rzeźbą terenu nie posiadają jednak dobrych warunków obronnych, które cechują tzw. „Skałkę”. Początki pierwszej warowni na tym występie skalnym A.Boguszewicz datuje na XII w., a tworzyły ją: czworoboczny budynek otoczony murem obwodowym o konstrukcji rusztowej i wykuta w skale sucha fosa. Do drugiej ćwierci XIII w. na dziedzińcu wewnętrznym powstała nowa zabudowa, a obwód obronny został wzmocniony przez usypanie z gliny, żwiru i tłucznia granitowego wału o szerokości około 6 m. Dzięki temu warownia zyskała cechy obronne obiektu typu motte. Kolejna rozbudowa założenia nastąpiła w drugiej połowie XIII w., kiedy to w południowej jego części wniesiono murowany zamek. Najważniejszą jego częścią była wieża-donżon o rozmiarach 12 na 18 m. Od strony wschodniej przylegał do niej niewielki dziedziniec otoczony wyprowadzonym od wieży murem obwodowym. Od północy znajdowało się wydzielone zaplecze gospodarcze z drewnianym budynkiem, które ochraniał powiększony i wzmocniony wał wewnętrzny. Do tego dochodziła sucha fosa i wał zewnętrzny. Warownia istniała w tym kształcie do pożaru, który zniszczył donżon. Jego następstwem była przebudowa założenia obronnego na przełomie XIII i XIV w. Rozebrany został mur otaczający mały wschodni dziedziniec. Po raz kolejny podwyższono wał wewnętrzny, na którego koronie wzniesiono mur obwodowy o szerokości 1,4-1,6 m. Na dziedzińcu wewnętrznym powstały dwa budynki o konstrukcji ryglowej. A.Boguszewicz określa to założenie jako zamek bezwieżowy. Przed połową XIV w. został on opuszczony, a prawdopodobnym powodem było zniszczenie wewnętrznej zabudowy przez pożar. Po jakimś czasie warownie rozebrano.
Ponownie w XV w. powstał na szczycie „Skałki” budynek mieszkalny, który nie miał jednak charakteru obronnego. O losie fortyfikacji zadecydował brak zainteresowania nią właścicieli dóbr wierzbneńskich i upływ czasu. Dzieła zniszczenia dokończyła eksploatacja kamienia w XIX i XX w. Badania archeologiczne przeprowadzone na terenie przykościelnym i przypałacowym pozwoliły lepiej poznać jego przeszłość. Wykazały istnienie budowli murowanej, zniszczonej przez pożar lub inny kataklizm XIII lub na początku XIV w. Po stronie zachodniej budynku znajdował się rów, może fosa, o szerokości 3 m i głębokości 1 m. Na podstawie przeprowadzonych badań archeologicznych nie można jednoznacznie ustalić jaką pełniła funkcję – czy był to dwór obronny, siedziba „panów z Wierzbna”, czy też plebania, a taką sugestię można znaleźć w pracy R.Webera. W drugiej połowie XV w. po zasypaniu rowu-fosy wzniesiono budynek o konstrukcji ryglowej zaopatrzony w systemy grzewcze typu hypocaustum. A.Boguszewicz uważa, że mógł on pełnić funkcję łaźni, a istniał do pierwszej połowy XV w. Przed połową XV w. wzniesiono na jego miejscu murowaną budowlę o wymiarach 12,7 m na 15 m i był to podpiwniczony dwór. Jego bryła zachowało się do dnia dzisiejszego, stanowiąc do wysokości 9,3 m mury wschodniego skrzydła pałacu.

(za http://www.izba.centrum.zarow.pl)

LOKALIZACJA
50°54’07.6″N 16°30’07.9″E

wczoraj…

obecnie

Szymanów – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Szymanów (niem. Simsdorf)

Szymanów – stara posiadłość rycerska od średniowiecza należała do wielu rodów rycerskich m.in. Czettritzów, Zedlitzów, Ladskcronów. Jednak był to wyłącznie teren folwarczny, który podlegał majoratowi w pobliskim Dobromierzu. Pierwotna budowla wzniesiona pośród założeń gospodarczych początkowo pełniła funkcje myśliwskiego dworku, a z czasem także letniej rezydencji. Walory rekreacyjne okolicy docenił Erwin von Seherr-Thoss z którego inicjatywy (ok. 1880 r.) przebudowano stary, dość archaicznej konstrukcji budynek na pałac w stylu klasycystycznym. W tym też czasie uporządkowano otoczenie tworząc nieregularne założenie parkowo – ogrodowe. Pałac stał się głównym elementem zespołu położonego na granicy Siodłkowic i Szymanowa.
Budowla wzniesiona w stylu klasycystycznym w swym głównym planie nawiązuje do centralnych rozwiązań palladiańskich m.in Villa Rotonda, Villa Trissino odwołując sie jednak pośrednio poprzez angielskie redakcje do projektów Lorda Burlingtona.
Obiekt charakteryzuje się dość zwartą, choć zróżnicowaną bryłą główną, ujętą addycyjnie niższymi przybudówkami. Charakterystycznym wyróżnikiem będącym cytatem z willi włoskich jest dość mocno wyładowany na fasadzie kolumnowy portyk w którego tympanonie umieszczono żeliwną płytę z herbem rodziny von Seherr-Thoss. W elewacji ogrodowej wypracowano częściowo wysuniętą oś w formie płytkiego ryzalitu, przed którym nadbudowano mały taras.
Wnętrze stanowi najbardziej charakterystyczny element budowli – poprzez brak poziomych podziałów powstała centralna sala w kształcie dwukondygnacyjnej rotundy z wolnostojącymi kolumnami na plintach, o jońskich głowicach. Kolumny podtrzymują galerię z balustradą obiegającą salę na wysokości drugiej kondygnacji, tworząc obejście i łącznik z pomieszczeniami w bocznych dobudówkach. W ścianach narożnych, drugiej kondygnacji galerii wypracowano nisze, które naprzemiennie spełniają funkcję sześciu otworów komunikacyjnych i sześciu drzwi pozornych. Komunikacja w pałacu odbywa się poprzez symetrycznie konstruowane, dwie główne klatki schodowe ujmujące w narożach salę rotundową. Niewątpliwie pałac w Szymanowie należy do niewielu tego typu obiektów na Dolnym Śląsku, i pomimo swej niewielkiej skali, jest ważnym przyczynkiem do badań nad architekturą klasycystyczną XIX wieku.

(za Marek Stadnicki, „Piękne, malownicze, urzekające…”)

LOKALIZACJA
50°53’50.1″N 16°15’46.8″E

wczoraj…

obecnie

Sulisławice – pałac

Posted in Pałac, Powiat świdnicki  by admin on Wrzesień 26th, 2008

Sulisławice (niem. Zülzendorf)

Założenie pałacowe położone jest w południowo-zachodniej części wsi – obejmuje pałac z zabudowaniami gospodarczymi, staw i dawny park.
Pałac wzniesiony został na obmurowanej skarpie ziemnej, otoczony fosą – obecnie zniszczoną, czytelną obecnie jeszcze na odcinku zachodnim, natomiast od południa ograniczony wodami stawu. Zachowany budynek pałacowy wzniesiony został w miejscu wcześniejszej siedziby rycerskiej. Budowla pierwotna pochodząca najprawdopodobniej z wieku XVI, na co wskazywałoby m.in. umocnienie skarpy, została przebudowana w roku 1778 roku. Szczyt mógł pochodzić z późniejszej przebudowy. Obecnie budowla zachowana w ruinie, od lat 50. naszego stulecia pozbawiona jest użytkownika. Jeszcze w końcu lat 70. XX wieku zachowany był szczyt elewacji frontowej – północnej, jak również częściowo barokowy hełm wieńczący wieżę. Od strony południowej pałacu, za stawem rozciąga się park, przedzielony potokiem na dwie części, różniące się zarówno wiekiem (bliższa pałacu – starsza, drzewa – dęby i wiązy sięgają wiekiem 300-350 lat), jak i stylistycznie (bliższa pałacu – podmokła, regularna dalsza – położona wyżej, ma charakter naturalistyczny, jest powiązana z otoczeniem). Dawniej zabudowania otoczone były kamiennym murem, od strony wschodniej zachowany jest szpaler dębów, stanowiący niegdyś naturalną granicę założenia. Na platformie ziemnej za pałacem od strony stawu znajdował się klomb i nasadzenia ozdobnych krzewów.
(za http://www.gmina.swidnica.pl/)

LOKALIZACJA
50°52’41.6″N 16°29’28.3″E

wczoraj…

obecnie