cheap christian louboutin , christian louboutin sale, cheap ralph lauren, ralph lauren sale, Cheap Michael Kors, Michael Kors Australia, christian louboutin ouetlet uk Oława – zamek | SlaskieZamki.pl - Pałace, dwory i zamki Dolnego Śląska

Oława – zamek

Posted in Powiat oławski, Zamek  by robertsulik on Wrzesień 4th, 2015

Oława (niem. Ohlau)

Pierwotnie, średniowieczny zamek oławski, wznosił się w południowo-wschodnim zakątku miasta, w okolicy dzisiejszego placu Starozamkowego i był prawdopodobnie jedyną budowlą murowaną w mieście. Jak podają źródła, tylko on oparł się wojskom tatarskim, które w roku 1241 ciągnąc na zachód całkowicie zniszczyły miasto. Obiekt ten, będący pierwotnie siedzibą kasztelana, uległ zupełnemu zniszczeniu w okresie wojen husyckich.
Równolegle z nim istniała, prawdopodobnie za panowania Ludwika I Brzeskiego (lata 1359-1398), w północnej części miasta, nowa siedziba księcia. Usytuowanie nowego zamku wiązało się zapewne z dogodniejszymi warunkami obronnymi – gwarantowały to: naturalne ukształtowanie terenu od strony północnej, istniejący w tamtym miejscu staw oraz ewentualna odnoga rzeki Oławy. W roku 1541 następuje jego przebudowa oraz wznoszone są nowe umocnienia fortyfikacyjne (bastiony), wokół obiektu poszerzono fosę. Prace te przedsięwziął książę legnicko-brzeski Fryderyk II w związku z groźbą wojny z Turcją.
Za panowania księcia Jerzego II zamek spełniał już rolę letniej rezydencji, dokonano wtedy upiększeń wnętrz zamkowych. Jako stała siedziba służył jego synom: Joachimowi Fryderykowi i Janowi Jerzemu. W latach 1587-1589 (za panowania księcia Joachima Fryderyka) następuje gruntowna przebudowa zamku z uwzględnieniem nowego, renesansowego stylu. Architektem był Włoch Bernard Niuron. Według opisu, była to budowla założona na rzucie trapezu, od zachodu przylegająca do murów obronnych, trzykondygnacyjna, kryta dwoma równoległymi dachami siodłowymi z lukarnami i ozdobnymi szczytami do wschodu i zachodu. Zamek posiadał boniowania narożne i wysoki cokół wyznaczony masywnym profilowanym gzymsem. Średniowieczna wieża zamkowa z roku 1588 posiadała jednoprześwitowy, renesansowy hełm.
W roku 1597 zainstalowano na zamku pompę hydrauliczną, dzięki której książęca rezydencja zaopatrywana była w wodę (wcześniej woda dostarczana była na zamek przez biegnący ćwierć mili rurociąg, zasilany ze źródła w pobliżu Gaju Oławskiego). Jej nadmiar kierowany był z zamku do miasta.
W latach 1665-1671, za panowania księcia Chrystiana, zostały zmodernizowane umocnienia wokół zamku. Jak podaje, pochodzący z roku 1619 r. opis, zamek posiadał silne szańce z prostą kurtyną, z bastionem na każdym rogu. Fosa była sucha od strony frontowej (prawdopodobnie w okresie pokoju), a z pozostałych trzech stron zabagniona.
Podczas dalszej rozbudowy, do starego, zmodernizowanego, gotyckiego zamku dobudowano dwukondygnacyjny budynek (zaprojektowany przez Carla Rossiego) zwieńczony belwederem. Trzeci, sąsiedni gmach, który zachował się do chwili obecnej, wzniesiono za panowania księżnej Luizy, w latach 1675-1680. Do starego budynku zamkowego dobudowano jedną kondygnację, zachowując wieńczący go belweder. Od strony dziedzińca, to jest od północy, wzniesiona została dwukondygnacyjna loggia z arkadami, łącząca oba nowopowstałe budynki i gotycko-renesansowy zamek. Wadliwie skonstruowana, już z końcem XVII w. została rozebrana. Zamek, oprócz dwukondygnacyjnej loggii, od strony podwórza posiadał pięknie reprezentujący się belweder nowej budowli (można było po nim spacerować) oraz dużych rozmiarów okna. Ponadto posiadał bogaty wystrój wnętrz i wielką salę zajmującą całą szerokość piętra (prawdopodobnie gmach Chrystiana) z wystrojem sztukatorskim oraz drugą salę, „wysoką jak kościół”, zdobioną naturalnej wielkości posągami.
Trzy główne budowle zamkowe zwrócone były szerokim frontem w stronę miasta. Do starego, Niuronowskiego, dwuszczytowego budynku przylegała budowla Chrystiana, zwieńczona płaskim dachem z tralkową balustradą i z wazami ustawionymi na słupkach. Sąsiadujący od strony wschodniej gmach Luizy, również z dwoma szczytami, posiadał podobny w typie do Chrystianowego tzw. sieciowy system artykulacji fasady. Przez fosę prowadził od strony południowej drewniany, dwuprzęsłowy, ozdobny most prosto do szerokiej bramy z portalem, z przełamanym naczółkiem. Przez to wejście, znajdujące się w gmachu Luizy i przelotową sień można było przedostać się na dziedziniec zamkowy.
Za bytności w Oławie królewicza Jakuba Sobieskiego całość, poza niezbędnymi remontami zabezpieczającymi i zbytkownym wyposażeniem wnętrz, nie uległa żadnym zasadniczym zmianom. Wkrótce po opuszczeniu Oławy przez Jakuba Sobieskiego w roku 1734, zamek przestał pełnić funkcję reprezentacyjną, stając się siedzibą administracji cesarskiej. Po przejściu Śląska we władanie Prus, w dawnej rezydencji założono w roku 1744 lazaret wojskowy, a w roku 1761 uruchomiono piekarnię polową. W trzy lata później obok urzędu królewskiego mieściła się tu także przędzalnia jedwabiu i hodowla jedwabników. W latach 1772-1774 zlikwidowane zostały fortyfikacje wokół zamku.
W XIX w. w starym gmachu przylegającym do kaplicy zamkowej znajdował się jeden z trzech browarów oławskich oraz gorzelnia. Do niej dobudowano, od strony północnej, tuczarnię świń. Od wschodu usytuowane były stajnie i dom ogrodnika. Na dziedzińcu rezydencji mieścił się skład drewna. W roku 1829 miasto zakupiło od królewskiego urzędu fiskalnego dawne budynki książęce, a następnie sprzedało ich zachodnią i środkową część, czyli zamek średniowieczny i budowlę Chrystiana, oławskiej gminie katolickiej. Prace rozbiórkowe rozpoczęto w roku 1831. W latach 1833-1835 wzniesiono kościół pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła a następnie sąsiadujący z nim budynek obecnej plebanii, wykorzystując częściowo stare mury zamkowe. Kaplicę pałacową, pozostającą początkowo w gestii kościoła katolickiego, sprzedano w roku 1836, jako zbędną i znajdującą się w złym stanie, właścicielowi browaru. Pozostały teren, sąsiadujących od zachodu z zamkiem dawnych ogrodów pałacowych, przeznaczono na działki pod zabudowę, które zostały wykupione przez prywatnych właścicieli. W efekcie tego, w połowie XIX stulecia, ukształtowała się ostatecznie zabudowa placu Zamkowego. Zachowała się ona niemal w niezmienionym stanie do dziś.
W roku 1833 wschodnią część zamku (budowla Luizy) przeznaczono na szkołę protestancką. W jej pobliżu, w roku 1836 wybudowano budynek odwachu, który w zmienionym stanie, w chwili obecnej jest budynkiem pomocniczym Zespołu Szkół Ogólnokształcących. W wyniku tych zmian cały zespół pałacowy zatracił całkowicie swój reprezentacyjny wygląd.
Podczas II wojny światowej pozostałe budynki zamkowe uległy zniszczeniu. Całkowicie wypalone zostały wnętrza gmachu Luizy. Częściowo uszkodzony został budynek północny – dawna kaplica zamkowa. W latach 1958-1960 gmach Luizy odbudowano według projektu Witolda Rawskiego, zrekonstruowano między innymi sień przejazdową, północną galerię (w roku 1990 została rozebrana jej II i III kondygnacja ze względu na niebezpieczeństwo zawalenia) oraz salę Książęcą (ciekawy wystrój architektoniczny). W roku 1968 północne skrzydło zamku zostało rozebrane, a pozostawiona, lecz niezabezpieczona wieża zawaliła się w kilka lat później.

(za http://www.um.olawa.pl)

LOKALIZACJA
50°56’39.5″N 17°17’39.5″E

wczoraj…

obecnie

Comments are closed.